เชื่อมั้ยว่าในตำราวิชาดนตรีไทยระบุให้ขิมเป็นเครื่องสาย
แต่ยังไม่ระบุให้ "ขิม" เป็นเครื่องดนตรีไทยเลยนะ
ทุกวันนี้เค้า (หลายคนไม่รู้เค้าไหนบ้าง) ก็ยังบอกว่า ขิม ไม่ใช่เครื่องดนตรีไทย
และบอกว่านำมาเล่นกับเครื่องดนตรีไทยอื่นๆ แล้วเสียงไม่เข้ากัน

มีชื่อเรียกวงดนตรีไทยในหลายๆ รูปแบบ ซึ่งจะสื่อให้เข้าใจตรงกันได้ว่า
เป็นวงประเภทไหน ประกอบด้วยเครื่องดนตรีอะไรบ้าง
เช่น วงมโหรี  วงปี่พาทย์ไม้นวมเครื่องคู่  ปี่พาทย์ผสมวงเครื่องสาย-เครื่องคู่ เป็นต้น
(เรื่องลักษณะวงดนตรีไทยนี้ ไว้พายเอามาเล่าอีกทีนะ)
ในกรณีที่นำเครื่องดนตรีสากลมาเล่นร่วมกับวงดนตรีไทย
ก็จะเรียกแบบนี้ค่ะ เช่น วงเครื่องสายผสมเปียโน วงมโหรีผสมแซกโซโฟน
แล้วถ้าขิมล่ะ.. ก็แน่นอนสิ.. ยังไม่ระบุว่าขิมเป็นเครื่องดนตรีไทยซะหน่อย
ก็ต้องเรียกว่า วง... ผสมขิม ยังไงล่ะ
.
.
มาถึงตรงนี้บางคนงงว่า อ้าว.. เหรอ
ไม่ใช่เครื่องดนตรีไทย.. แล้วเครื่องดนตรีใครอะ
ถ้าถามแบบนี้ คนไทยส่วนใหญ่เลยจะตอบตรงกันว่า "จีน" ของจีนแน่ๆ
ทั้งที่จริงๆ แล้วจีนเองก็ดัดแปลงขิมของชาติอื่นมาเหมือนกัน
นั้นก็เพราะว่า เริ่มต้นในสมัย ร.4 ขิมเข้ามาในประเทศไทยครั้งแรก
โดยชาวจีนนำมาบรรเลงอยู่ในวงเครื่องสายจีน ประกอบการแสดงงิ้วบ้าง
บรรเลงในงานเทศกาลและงานรื่นเริงต่างๆ บ้าง แต่ขิมที่พายกำลังกล่าวถึงนั้นหน่ะ
ไม่เหมือนขิมไทยที่เราคุ้นเคยกันหรอกนะคะ เพราะว่า..
.
.
ในสมัยต้น ร.6 นักดนตรีไทยเริ่มนำขิมมาบรรเลงโดยแก้ไขให้ขิมมีลักษณะเป็นไทย
และบรรเลงร่วมกับวงดนตรีไทยได้กลมกลืนไพเราะขึ้น ดังนี้ค่ะ
- นำสายลวดทองเหลืองมาใช้ ของจีนใช้ลวดเหล็ก (เหล็กจริงๆ ค่ะเห็นว่าสนิมขึ้นก็ไม่ขาด)
ถ้าเป็นทองเหลืองก็จะเป็นเส้นเล็ก ของไทยเราจะเส้นโตขึ้น เพื่อความนุ่มของเสียง

- หย่องขิม (ที่หนุนสายขิมอะค่ะ บางคนเรียก นมขิมหรือเต้าขิม)
ของจีนมี 8 หย่องแยกออกจากกัน ของไทยทำเป็น 7 หย่องติดกันเป็นแผง
เทียบเสียงเรียงลำดับกันไปตลอดจนถึงสายเสียงต่ำสุด
เสียงคู่แปดมือซ้ายกับมือขวาของไทยมีระดับเกือบตรงกัน
(แต่ขิมสมัยนี้มากกว่า 7 หย่องก็มีนะ)

- หย่องขิมไทยมีขนาดหนาใหญ่ขึ้นเพื่อให้เกิดความสมดุล
ทำให้เสียงดังขึ้น และเสียงที่ออกมาไม่แข็งกร้าวเกินไป

- ไม้ตีขิมไทยทำให้อวบหนาขึ้น ตรงปลายไม้ถ่วงด้วยยางมะตอยหรือตะกั่ว
เพื่อให้น้ำหนัก และช่วยเรื่องการสปริงตัวของไม้
หัวไม้บุด้วยสักหลาดหรือหนังตรงส่วนที่กระทบกับสายขิม ทำให้เสียงนุ่มนวล
ผู้ตีใช้แรงน้อยกว่า

- ส่วนไม้ขิมจีนจะเป็นไผ่เหลาจนบาง ขนาดประมาณไม้ที่เสี่ยงเซียมซีค่ะ
หัวไม้เบาและบางกว่าของไทย หุ้มรัดด้วยไส้ไก่ที่หุ้มให้เสียง
ไม้บางกว่าแต่ไม่อ่อน ไม่สปริง ผู้ตีต้องใช้แรงเยอะ
 
- โครงสร้างภายในตัวขิมจีนพาดตัดกับหย่องขิม ส่วนของไทยปรับให้ขนานกับหย่อง
เพื่อให้เกิดความต่างของเสียง

- ยังมีความต่างอื่นๆ อีก เช่น เรื่องลักษณะไม้ที่ใช้ สีที่ใช้ ลักษณะหมุดปรับเสียง
ความต่างเรื่องลวดลายและความวิจิตรตามเอกลักษณ์ศิลปะของชาติไทย-จีน

- ที่สำคัญ เมื่อปรับเปลี่ยนจนเป็นไทยซะขนาดนั้นแล้ว
ทำให้วิธีการตีก็ไม่เหมือนกันค่ะ
.
.
สรุปแล้ว "ขิม" ในวันนี้ ปี พ.ศ. 2550 เป็นเครื่องดนตรีไทยรึเปล่า
พายขอยกส่วนนึงจากคำพูดของคุณรักษ์ดนตรีจากเวปบอร์ดแห่งนึง
มาให้ลองอ่านดู แล้วลองตอบตัวเองกันดีกว่า ว่าตกลงเจ้าเครื่องดนตรีชิ้นนี้
เป็นของไทยรึเปล่า?

1. "สวัสดีครับ ไปไหนมาเหรอครับ"
    "ไปเรียนดนตรีไทยมาค่ะ"
    "เรียนเครื่องดนตรีอะไรครับ"
    "เรียนขิมค่ะ"

2. ขอเชิญชมการแสดงดนตรีไทยของโรงเรียนวัดนกออก
พอไปดู มีระนาด 1 จะเข้ 1  ซอด้วง 1 ซออู้ 1 แต่มีขิม 5

3. ปู่ฉันมาจากเมืองจีน เป็นคนต่างด้าว พ่อฉันเชื้อชาติจีน สัญชาติไทย
ตอนนี้ฉันมีสัญชาติไทย เชื้อชาติไทย แต่ทำไมนักปราชญ์
ครูบาอาจารย์ที่กำหนดกฎเกณฑ์ กลับไม่ยอมรับขิมเป็นเครื่องดนตรีไทย
ทั้งๆ ที่ถือเป็นรุ่นโหลนรุ่นเหลนแล้ว

4. ทุกวันนี้จึงมีแต่วงมโหรีผสมขิม วงเครื่องสายผสมขิม หรือวงขิมหมู่
(เพราะคนเล่นแต่ขิม)

5. ขิมเป็นเครื่องสาย จะตั้งเสียงยังไงก็ได้ ใครว่าเล่นกับเครื่องดนตรีไทยอื่นๆ ไม่ได้

6. เสียงขิมนี้ไพเราะนัก แม้เพิ่งหัดเล่นก็ยังฟังเพราะดีได้ นับเป็นเครื่องสายชนิดเดียว
ของไทยที่มีเส้นเสียงยังสั่นส่งเสียงอยู่ แม้ย้ายไปเล่นเสียงอื่นแล้ว
(หลักการเดียวกับเปียโน) เมื่อเล่นร่วมกับเครื่องอื่นๆ ไม่ยิ่งเสริมให้ไพเราะหรือ

7. ในตำรามีเครื่องสายปี่ชวา ปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์ ใครเคยเห็นหรือได้ยินได้ฟังบ้าง
พวกนี้นับวันมีแต่จะสูญหายไป แต่ขิมที่คนไทยเล่นกันทั้งประเทศกลับไม่มีในตำรา

8. ถ้าจะถือหลักที่มาดั้งเดิมแล้วล่ะก็ ยังมีอีกหลายชนิดที่ไม่ถือเป็นเครื่องดนตรีไทย
 
แล้วคุณล่ะคิดว่า "ขิม" เป็นเครื่องดนตรีไทยรึเปล่าคะ?


ปล. เอ็นทรี่ย์นี้ไม่ได้มีเจตนาทำให้เข้าใจว่าขิมไม่ใช่มรดกของชาติไทยนะค๊า
ในทางตรงกันข้ามซะมากกว่าค่ะ



Powered by exteen blog. You may view this blog by rss or atom.

Comment

Comment:

Tweet

จะว่าจริงๆแล้ว จะเข้ ก็มาจากเขมร อิอิ
เราไม่อยากจะคิดว่าอะไรไทย ไม่ไทย ไทยแท้ ไม่แท้

แต่ถ้ามันเล่นเพลงไทยเพราะ เราก็รับล่าย อิอิ

#34 By ~@Asami@~ on 2007-10-21 19:34

ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีดีเรื่องดนตรีค่ะ
โดยส่วนตัวแล้วถ้าถามว่าขิมมาจากชาติดไหนก็คงตอบ จีนเหมือนกันง่ะ...sad smile

#33 By knights of gemini on 2007-10-21 00:07

*0* โอ้โห....สุดยอดมากครับ

ข้อมูลลึกถึงเนื้อจริงๆ.....
งั้นที่เราเล่นมันก็ไม่ใช่เครื่องดนตรีไทยสินะ = w ='' เข้าใจผิดมานาน แต่ก็คิดว่ามันคงไม่ใช่เหมือนกันค่ะ

แต่ขิมก็เล่นกับเครื่องดนตรีอื่นได้นา เสียงก็เพราะออกค่ะ ^^
เง้ยย~~ ไม่ใช่ค๊า อย่าเพิ่งเข้าใจว่าขิมเล่นกับเครื่องอื่นไม่ได้ นั้นเป็นความคิดเห็นเฉพาะคนกลุ่มนึงเท่านั้นเองค่ะ

#29 By p-i-e on 2007-10-20 21:43

เพิ่งรู้ว่าขิมเล่นกะเครื่องดนตรีอื่นไม่ได้ ส่วนข้อ 7 เคยได้ยินคำว่าปี่พาทย์ดคึกดำบรรพ์เหมือนกันค่ะแต่ไม่รู้ว่าเป็นไง (ฟังชื่อนึกถึงพวกไดโนเสาร์)

ปล. ต่อจากบล็อก ไม่เข้าใจเฉิดฉินอ่ะค่ะ กร๊าก :$

#27 By plariex on 2007-10-20 21:33

เพิ่งรู้นะคะเนี่ยว่าขิมไม่ใช่เครื่องดนตรีไทย
รู้แต่ปี่ค่ะ เป่าปี่เก่งมาก คิก คิก

ล้อเล่นนะคะ แล้วจะแวะมาอ่านไหม่ค่ะ

#26 By มายเดียร์ on 2007-10-20 20:59

อื้อ ถึงไม่ใช่เครื่องดนตรีของไทย
แต่มันก็สามารถเล่นดนตรีไทยออกมาได้เพราะเท่านี้ก็ดีแล้วละคะ ^^

แต่ก็ เข้าใจผิดมาตลอดเลยน้า
นึกว่าขิมเป็นเครื่องดนตรีไทยสะอีก
เราเองก็ เล่นขิมเหมือนกัน แปลกใจนิดๆแหะ ^^"

#25 By ★+::+@MilY+::+★ on 2007-10-20 20:55

จะเป็นของใครก็ช่างเถอะแต่รู้ว่าเป็นคนหนึ่งที่ชื่นชอบในเสียงของเครื่องดนตรีชิ้นนี้มากbig smile open-mounthed smile

#24 By kaew on 2007-10-20 20:31

ผมนึกถึงขิมแล้ว ก็นึกไปถึง พิณ ไม่รู้ว่า พิณ เป็นของไทยหรือเปล่า แต่เห็นหนังจีนกำลังภายใจ บางทีก็เอาพิณมาใช้แสดง เช่น เจ้าจงลิ้มรสเพลงพิณพิฆาตของข้า ฮ่าฮ่าฮ่า หรือไม่ก็ โอ้ยยย เพลงพิณของเจ้าช่างมีอนุภาพร้ายแรงยิ่ง ศัตรูที่ไหนได้ฟังเป็นต้องสิ้นลม....

สรุปว่าคอมเมนท์ไม่ได้เกี่ยวกับขิมเลย ดันไปเรื่องพิณซะนี่ sad smile

#23 By หนึ่ง on 2007-10-20 20:20

อ่อ เคยได้ยินมาค่ะว่า ขิมไม่ใช่เครื่องดนตรีไทย
เห็นด้วยกับคอมเมนต์ที่ 12 ค่ะ

เครื่องดนตรี มีไว้เพื่อเล่นดนตรี่ เช่นเดียวกับคน ก็มีหน้าที่ที่ต้องทำ
มันไม่สำคัญเลยว่า คุณจะเป็นใคร จะมาจากไหน จะมีผิวสีอะไร
เพียงแค่ทำหน้าที่ของตัวเองให้ดีที่สุด เท่านั้นก็พอแล้วค่ะ

ขอตอบที่ถามไว้ในบลอกนะคะ
รูปนั้นใช้โปรแกรม corel painter ค่ะ
แต่จริงๆแล้ว โปรแกรม photoshop ฮอตฮิตกว่าค่ะ 555
แล้วแต่คนถนัดด้วยละมั้งคะ
หลักๆที่เห็นอยู่ ฮอตสุดก็คือ pts - อันดับสองคงเป็น เพนเทอร์ - อันดับสามก็ Open canvas ค่ะ
ถ้าถามพวกนักวาด ทุกคนต้องรู้จัก 3 โปรแกรมนี้ค่ะ
อย่างที่บอกค่ะ ตามปกติแล้ว ทุกคนจะมีเลือกโปรที่ถนัดที่สุด และใช้มันอยู่โปรเดียวค่ะ

อุปกรณ์ก็ tablet,เมาส์ปากกาของ wacom ค่ะ
เขาบอกกันว่า wacom เป็นยี่ห้อที่ดีที่สุดและแพงสุด
แต่ก็นะคะ มันแล้วแต่ความคิดอะคะ บางนก็บอกว่า แค่ยี่ห้อที่ถูกกว่านี้ก็ใช้ได้ไม่ต่างกัน อะไรแบบเนี่ยค่ะ

จริงๆแล้ว...เห็นหลายๆคนที่เก่งมกาๆใช้เมาส์หนู(เมาส์กลมๆที่ใช้กันทั่วไป)วาดออกมาก็สวยค่ะ
แล้วแต่ความสามารถค่ะ แต่ลูไม่เก่งพอ TwT

#22 By Luscinia on 2007-10-20 19:55

ขิมจีน นี่เค้าเรียก กู่เจิ้ง ใช่ม่ะ

ขนาดผมอ่านในสามก๊กสองเล่ม มันยังบอกไม่ตรงกันเลยตอนที่ ขงเบ้งเปิดเมืองรับสุมาอี้ บางเล่มก็บอกว่า ขงเบ้งดีดขิม บางเล่นก็บอกว่าดีดกระจับ...

แต่ผมชอบฟังเสียงขิมนะ

#21 By palermos on 2007-10-20 19:17

อืมมม...ความรู้ใหม่เลยนะคะเนี่ย..confused smile

โดยส่วนตัวไม่มีความรู้ทำนองนี้เลยอ่ะค่ะแต่ คิดว่าพวกเครื่องสายเนี่ยมันใกล้เคียงกันหลายประเทศ และน่าจะได้รับอิทธิพลจากประเทศใกล้เคียงพอสมควรเลยค่ะไม่น่าจะเป็นของไทยแท้ๆหรอกค่ะ

#20 By (^_^)/nana on 2007-10-20 15:36

ผมว่าน่าจะเป็นได้นะครับผม

เหมือนกับทองหยิบ ทองหยอด ที่ตอนแรกเป็นของโปรตุเกส แต่ปัจจุบันกลายเป็นอาหารไทยไปแล้ว

มันเหมือนกับเรายืมวัฒนธรรมแล้วมาประยุกต์เป็นของเราน่ะครับ

ซึ่งผมว่ามันเป็นนะ แต่เป็นไม่ทั้งหมดอ่ะครับ

คือพอพูดได้ แต่พูดได้ไม่เต็มปาก

#19 By Ku@ng,..คุง on 2007-10-20 15:18

คิดว่าเป็นของไทยแล้วนะ
เพราะอยู่ในวงดนตรีไทยแล้วนินา..

เคยหัดเล่นขิมนิด ๆ หน่อย เพื่อนในวงสอนค่ะ
แต่เด็กๆ ที่เล่นเป็นเเรื่องเป็นราวก็คือ ซออู้ อู้ ๆ ๆ ในวงดนตรีไทยของโรงเรียนค่ะ

confused smile ติดอู้มาจนวันนี้ +555

#18 By Fein on 2007-10-20 12:50

เห็นด้วยครับ
ถ้าผมจำไม่ผิด..
รู้สึกว่า ขิม จะเป็นเครื่องดนตรีที่มาจากเขมร
แต่เพราะอยู่ในไทยนานกระมัง เลยกลายเป็นดนตรีไทยซะงั้น
ก็คงคล้ายๆกับซอ ที่มาจากจีน
ใช่มั้ยครับ....
ปล.บลอคนี้น่าสนใจมากๆเล